بیماری تیروئید می‌تواند روی متابولیسم، انرژی بدن و وزن تأثیر بگذارد. این موضوع به‌خصوص در افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید بیشتر دیده می‌شود؛ کاهش فعالیت تیروئید می‌تواند مصرف انرژی بدن را کاهش دهد و در کنار عوامل دیگر، افزایش وزن یا دشوار شدن روند کاهش وزن را به دنبال داشته باشد.
اما یک نکته مهم وجود دارد: هر اضافه‌وزنی را نمی‌توان به تیروئید نسبت داد. وقتی عملکرد تیروئید با درمان مناسب کنترل شده باشد، ممکن است بخشی از اضافه‌وزن همچنان باقی بماند و فرد برای کاهش آن به یک برنامه مشخص کنترل وزن نیاز داشته باشد.
اینجاست که هاربیت لاغری می‌تواند در افراد واجد شرایط مطرح شود. هاربیت (HARBIT) پروتکل درمانی اختصاصی معرفی‌شده توسط دکتر مهدی یامینی، فوق‌تخصص گوارش و کبد است که به روش اندوسکوپیک و به‌صورت موضعی در معده انجام می‌شود و با کاهش ترشح گرلین و کاهش اتساع‌پذیری معده، به کنترل اشتها و دریافت حجم کمتر غذا کمک می‌کند.
بیماری تیروئید چگونه می‌تواند روی وزن تأثیر بگذارد؟
تیروئید هورمون‌هایی تولید می‌کند که در تنظیم سوخت‌وساز بدن نقش دارند. در کم‌کاری تیروئید، کاهش سطح هورمون‌های تیروئیدی می‌تواند فعالیت متابولیک بدن را کاهش دهد.
در نتیجه ممکن است فرد با افزایش وزن، احساس خستگی، کاهش انرژی و دشوارتر شدن کاهش وزن مواجه شود. بخشی از افزایش وزن در کم‌کاری تیروئید نیز می‌تواند به احتباس مایعات مربوط باشد و الزاماً به معنای افزایش چربی بدن نیست.
به همین دلیل، وقتی فردی با اضافه‌وزن و بیماری تیروئید مراجعه می‌کند، اولین سؤال نباید این باشد که «کدام روش لاغری را انجام بدهم؟» بلکه باید مشخص شود عملکرد تیروئید در حال حاضر کنترل شده است یا خیر.
آیا درمان تیروئید برای کاهش وزن کافی است؟
در برخی افراد، تنظیم عملکرد تیروئید می‌تواند به بهبود شرایط وزن کمک کند؛ اما همیشه تمام اضافه‌وزن از بین نمی‌رود.
اگر فردی به دلیل کم‌کاری تیروئید افزایش وزن پیدا کرده باشد، درمان مناسب بیماری اهمیت اساسی دارد. پس از رسیدن هورمون‌های تیروئیدی به محدوده مناسب، ممکن است بخشی از وزن همچنان باقی بماند؛ به‌خصوص اگر عوامل دیگری مانند دریافت کالری بالا، کم‌تحرکی یا افزایش اشتها نیز در آن نقش داشته باشند.
بنابراین درمان بیماری تیروئید و درمان اضافه‌وزن دو موضوع مرتبط اما متفاوت هستند.
اگر عملکرد تیروئید کنترل شده باشد اما فرد همچنان با اضافه‌وزن قابل‌توجه مواجه باشد، می‌توان گزینه‌های کاهش وزن را متناسب با شرایط او بررسی کرد.
آیا افراد مبتلا به بیماری تیروئید می‌توانند هاربیت انجام دهند؟
بله؛ کم‌کاری یا پرکاری تیروئید به‌خودی‌خود مانع انجام هاربیت نیست. با این حال، توصیه می‌شود ابتدا عملکرد تیروئید تحت نظر پزشک بررسی و در صورت نیاز با درمان دارویی تنظیم شود.
علت این موضوع این است که هاربیت قرار نیست جایگزین درمان بیماری تیروئید شود. وقتی اختلال تیروئید کنترل نشده باشد، وضعیت متابولیک بدن و روند کاهش وزن می‌تواند تحت تأثیر بیماری زمینه‌ای قرار بگیرد.
بنابراین در فرد مبتلا به بیماری تیروئید، ابتدا باید وضعیت هورمون‌های تیروئیدی مشخص باشد و سپس درباره مناسب بودن هاربیت برای کاهش وزن تصمیم‌گیری شود.
هاربیت در فرد مبتلا به کم‌کاری تیروئید چه نقشی دارد؟
در کم‌کاری تیروئید، تنظیم عملکرد غده تیروئید بخش اصلی درمان است. هاربیت جایگزین داروی تیروئید نیست و مستقیماً برای درمان کم‌کاری تیروئید انجام نمی‌شود.
نقش هاربیت زمانی مطرح می‌شود که فرد با وجود کنترل بیماری تیروئید، همچنان اضافه‌وزن داشته باشد و از نظر شرایط عمومی، وضعیت معده و سایر معیارهای لازم، کاندید مناسبی برای این پروتکل باشد.
هاربیت با اثر موضعی در معده و کاهش ترشح گرلین می‌تواند به کاهش اشتها کمک کند. همچنین با کاهش اتساع‌پذیری معده، تحمل حجم بالای غذا کمتر می‌شود و فرد می‌تواند دریافت غذایی خود را بهتر کنترل کند.
در نتیجه، هدف هاربیت در این افراد مدیریت اضافه‌وزن باقی‌مانده است، نه درمان اختلال تیروئید.
آیا پرکاری تیروئید هم مانع هاربیت است؟
پرکاری تیروئید با کم‌کاری تیروئید تفاوت دارد و معمولاً با افزایش فعالیت متابولیک بدن همراه است. کاهش وزن بدون علت، تپش قلب، تعریق و افزایش حساسیت به گرما از جمله علائمی هستند که ممکن است در این بیماری دیده شوند.
بنابراین در فرد مبتلا به پرکاری تیروئید نیز ابتدا باید وضعیت بیماری مشخص و کنترل شود. انجام یک روش کاهش وزن در شرایطی که بیماری تیروئید فعال و کنترل‌نشده است، تصمیم مناسبی نیست.
پس از کنترل بیماری و در صورت وجود اضافه‌وزن، امکان بررسی هاربیت بر اساس شرایط فردی وجود خواهد داشت.
آیا داروهای تیروئید با هاربیت تداخل دارند؟
مصرف داروی تیروئید به‌خودی‌خود به معنی ممنوعیت هاربیت نیست. فرد باید داروی خود را طبق دستور پزشک ادامه دهد و تنظیم یا قطع داروی تیروئید نباید خودسرانه انجام شود.
پیش از انجام هاربیت، پزشک باید از داروهای مصرفی و وضعیت بیماری تیروئید اطلاع داشته باشد تا شرایط فرد به‌صورت کامل ارزیابی شود.
نکته مهم این است که هاربیت جایگزین داروی تیروئید نیست؛ حتی اگر کاهش وزن پس از انجام آن اتفاق بیفتد، درمان بیماری زمینه‌ای همچنان باید طبق نظر پزشک ادامه پیدا کند.
برای فرد مبتلا به تیروئید، قبل از هاربیت چه چیزی اهمیت دارد؟
در این افراد، علاوه بر بررسی معیارهای معمول کاندیداتوری هاربیت، وضعیت بیماری تیروئید نیز باید در نظر گرفته شود.
به‌طور کلی بهتر است مشخص باشد:
- کم‌کاری یا پرکاری تیروئید تحت کنترل است.
- داروهای تیروئید طبق نظر پزشک مصرف می‌شوند.
- وضعیت هورمون‌های تیروئیدی بررسی شده است.
- اضافه‌وزن همچنان پس از کنترل بیماری وجود دارد.
- مشکل گوارشی فعالی که مانع هاربیت باشد وجود ندارد.
- فرد آمادگی رعایت توصیه‌های غذایی و سبک زندگی پس از درمان را دارد.
در واقع، کنترل بیماری تیروئید یکی از مقدمات مهم تصمیم‌گیری درباره کاهش وزن است.
آیا هاربیت می‌تواند مشکل اضافه‌وزن ناشی از تیروئید را برطرف کند؟
هاربیت بیماری تیروئید را درمان نمی‌کند. اگر اضافه‌وزن فرد مستقیماً با کم‌کاری تیروئید مرتبط باشد، ابتدا باید اختلال هورمونی کنترل شود.
اما اگر پس از تنظیم عملکرد تیروئید، اضافه‌وزن همچنان باقی مانده باشد، هاربیت می‌تواند در صورت مناسب بودن شرایط فرد به‌عنوان یکی از گزینه‌های مدیریت وزن بررسی شود.
بنابراین نباید هاربیت را جایگزین درمان تیروئید دانست؛ بلکه این دو در دو مسیر متفاوت قرار می‌گیرند:
کنترل تیروئید برای اصلاح اختلال هورمونی و هاربیت برای کمک به کنترل اشتها و کاهش وزن.
جمع‌بندی
بیماری تیروئید به‌تنهایی مانع انجام هاربیت نیست. افراد مبتلا به کم‌کاری یا پرکاری تیروئید، در صورت کنترل مناسب بیماری و داشتن شرایط لازم، می‌توانند از نظر انجام هاربیت مورد ارزیابی قرار بگیرند.
در کم‌کاری تیروئید، ابتدا باید عملکرد تیروئید تنظیم شود؛ زیرا تا زمانی که اختلال هورمونی کنترل نشده باشد، ارزیابی روند کاهش وزن دشوارتر است. اگر پس از کنترل بیماری همچنان اضافه‌وزن وجود داشته باشد، می‌توان روش‌های مناسب کاهش وزن را بررسی کرد.
اگر بیماری تیروئید دارید و با وجود درمان همچنان اضافه‌وزن برایتان مشکل‌ساز است، در مشاوره با دکتر مهدی یامینی، فوق‌تخصص گوارش و کبد می‌توان وضعیت بیماری، شرایط گوارشی و معیارهای لازم برای هاربیت را بررسی کرد و مشخص کرد که آیا این روش برای شما گزینه مناسبی است یا خیر.
سوالات متداول
آیا بیماری تیروئید مانع انجام هاربیت است؟
خیر. کم‌کاری یا پرکاری تیروئید به‌خودی‌خود مانع هاربیت نیست، اما بهتر است بیماری تحت کنترل باشد.
آیا افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید می‌توانند هاربیت انجام دهند؟
بله، در صورتی که کم‌کاری تیروئید کنترل شده باشد و فرد سایر شرایط لازم برای انجام هاربیت را داشته باشد.
آیا هاربیت کم‌کاری تیروئید را درمان می‌کند؟
خیر. هاربیت برای کنترل اشتها و کمک به کاهش وزن انجام می‌شود و جایگزین درمان دارویی بیماری تیروئید نیست.
آیا بعد از تنظیم تیروئید، هاربیت می‌تواند به کاهش وزن کمک کند؟
اگر پس از کنترل عملکرد تیروئید همچنان اضافه‌وزن وجود داشته باشد، هاربیت می‌تواند در صورت مناسب بودن شرایط فرد به‌عنوان یک گزینه کاهش وزن بررسی شود.
آیا افراد مبتلا به پرکاری تیروئید هم می‌توانند هاربیت انجام دهند؟
پرکاری تیروئید باید ابتدا تحت کنترل باشد. پس از کنترل بیماری، امکان بررسی شرایط فرد برای انجام هاربیت وجود دارد.
